[ Haberler -> Edebiyat Haberleri ]

Susan Sontag Hayatını Kaybetti

29.12.2004 - 07:36

Amerikalı muhalif eleştirmen, sinemacı, tiyatro yönetmeni, öykü-roman yazarı ve insan hakları savunucusu Susan Sontag, 71 yaşında yaşama veda etti. Tiyatrodan fotoğrafa birçok alanda çeşitli ürünler veren ve Roland Barthes, Elias Cannetti gibi yazarların tanınmasını sağlayan Sontag'ın, New York'taki Sloan Kettering hastanesinde öldüğü açıklandı. Sontag'ın ölüm nedeni hakkında bilgi verilmedi.

Kendisini, "Sersemlemiş bir estetikçi, takıntılı bir ahlakçı ve ciddiyet bağnazı" olarak tanımlayan Sontag, yaşamı boyunca 17 kitap yazdı. Sontag, 1964'te toplumun belli bir kesiminin zevklerini tartıştığı "Notes on Camp" kitabıyla yeni bir yazar olarak büyük bir çıkış yapsa da, özellikle denemeleriyle tanındı. "Bir Metafor olarak Hastalık" kitabında hastalığın nasıl romantize edildiğini anlatarak, çağdaş toplumda gözardı edilen bir konuya vurgu yapan Sontag, "Fotoğraf Üzerine" kitabında, fotoğrafın resim, yazın, mimari ve müzik gibi sanatlarla olan ilişkisini derinlemesine sorguladı. Fotoğraf Üzerine, 1978 yılında Ulusal Kitap Eleştirileri Birliği ödülünü aldı.

Meksikalı romancı Carlos Fuentes'in, "Bağlantı kurma, ilişkilendirme yeteneğine sahip bu kadar açık bilinçli başka bir entelektüel tanımadım" gerekçesiyle "eşsiz" olarak tanımladığı Sontag, yaşamı boyunca dünya genelinde bir çok yazarı takip etti ve onları okuyuculara tanıttı.

Sontag, 1960'lardan sonra da sahip çıktığı siyasi duruşuyla, yaşamı boyunca aktif bir insan hakları savunucusu ve savaş karşıtı olarak çalıştı. 1990'larda savaş sırasında Yugoslavya'ya giden Sontag, uluslararası toplumu harekete geçirmek için çabaladı, 1993'te Saraybosna'da "Godot'yu Beklerken" oyununu sahneledi.

Susan Sontag, Amerikan politikalarını eleştiren açıklamalarıyla dikkat çekti. Vietnam savaşı sırasında "beyaz ırkın insanlık tarihinin kanseri" olduğunu söyleyen Sontag, 11 Eylül terör saldırılarından sonra da ABD'nin dış politikasını topa tuttu.

Türkiye'de bu yıl yayınlanan "Başkalarının Acısına Bakmak" kitabında Sontag; Amerikan İç Savaşı, Birinci Dünya Savaşı ve Nazi ölüm kamplarından, Bosna, Sierra Leone, Ruanda, İsrail, Filistin ve 11 Eylül 2001 New York City trajedilerine uzanarak, savaş fotoğrafçılığının misyonu ve başkalarının acılarına karşı duyarlı olmak üzerine eleştirilerini dile getiriyor. "Başkalarının Acısına Bakmak" kitabı, 2003 Frankfurt kitap fuarında, Alman Yayıncılar Birliği'nin verdiği Frankfurt Barış Ödülü'ne layık bulundu. Sontag bu kitabında, başkalarının acılarını sadece seyrederek, onlarla gerçekdışı bir bağ kurduğumuzu varsaydığımıza vurgu yapıyor ve şunları ekliyor: "Ne kadar çok sempati duyarsak, acılara yol açan gelişmelerde bir suçumuz olmadığı hissine kapılmamız da o kadar kolaylaşır."

(TRT)