[ Haberler -> Tasarım Haberleri ]

İstanbul Jean Dubuffet'in Eserlerini Ağırlıyor

26.10.2005 - 23:47

Jean Dubuffet, sıradışı eserleri ile kendisinin ve kendinden sonra gelecek kuşakların öncüsü olarak nitelenen bir sanatçı. Pera Müzesi'ndeki serginin başlığı "XX. Yüzyılın Büyük Bir Sanatçısıyla Buluşma Jean Dubuffet" Baskılar ve Resimler (1944 - 1984). Haziran 2005'te kapılarını ziyarete açan ve 4 ay içinde 35 bin'den fazla sanatseverin ziyaret ettiği Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi dünya çapında iki önemli sergiye evsahipliği yapıyor.

II. Dünya Savaşı'nın karanlık günlerinden yola çıkarak önce Avrupa sonra da Dünya resmine yepyeni bir soluk getiren, resim dilini belki de başka hiçbir sanatçının yapmadığı kadar değiştiren, yapıtlarıyla birkaç kuşak sanatçıyı etkileyen "delifişek" usta Jean Dubuffet'nin yapıtları Pera Müzesi'nde yıl sonuna kadar ücretsiz olarak izlenebilecek.

XX. Yüzyılın Büyük Bir Sanatçısıyla Buluşma

Kendi kendinin öncüsü olarak nitelenen, boya ve tuvalin yanı sıra kum, çakıl, kağıt hamuru, kurutulmuş otlar, çiçekler, ağaç kabukları tutkal gibi sıra dışı pek çok malzeme kullanarak çağdaş sanata yepyeni bir soluk getiren Jean Dubuffet (okunuşu: Jan Dübüfe), 20. yüzyılda "Art Brut" (Ham Sanat) kavramının yaratıcılarından olmuştur.

Yaratıcılığın sıfırıncı noktasından yola koyulduğu söylenen ve deliliğin insan görüşünü zenginleştirdiğini savunan Jean Dubuffet'nin 63 litograf ve serigraf baskısı ile 1 heykel ve 10 yağlıboya, toplam 74 yapıtı, Paris Dubuffet Vakfı ve Fransız Kültür Merkezi işbirliğiyle sergileniyor.

"Bir öncüydü Dubuffet. Daha ilk resimlerinden itibaren.
Ama onun öncülüğünün 20. yüzyıl modernizminin kurucuları, Picasso'lar Braque' lar, Matisse'lerle bir yakınlığı yoktu.
O kendi kendinin ve kendinden sonra gelecek kuşakların öncüsüydü."
[Ferit Edgü]

Jean Dubuffet'nin görüşlerinden alıntılar

Portre yapma biçimi
"Resmettiğim konularda beklenmedik her türlü şeyden kaçınmak hoşuma gider, genelde rastlanan olguları resimlemekten hoşlanırım. Çukurlaşmış bir yol resmi yapıyorsam, bunun çukurlaşmış yolun bir ilkörneği olmasını isterim ve bir insan portresi çizeceksem eğer, resmimin hiçbir işe yaramayan rastlantısal niteliklerinden sıyrılmış bir insanoğlu yüzünü çağrıştırması benim için yeterlidir."

(Notes pour les fins lettrés, T.I, s.74 / Kavrayışlı Okumuşlar İçin Notlar, C.I, s.74)

Düşünürken betimlemek
"Bir yüzü elma çizer gibi resmetmek mi, yo, hayır! Düşünce betimlemeye sıkı sıkıya bağlıdır ve kulakları resmediyorsam gürültüyü, dudakları resmediyorsam sözü ve dişler söz konusuysa yiyecekleri düşünürüm."

(Notes pour les fins lettrés, T.I, s.81 / Kavrayışlı Okumuşlar İçin Notlar, C.I, s.81)

Dönüşebilmek
"Büyücü için heyecan verici olan değiştirmektir: Güzeli çirkine - çirkini güzele. Bizi yetiştiren yordam da budur."

(Notes pour les fins lettrés, T.I, s.84 / Kavrayışlı Okumuşlar İçin Notlar, C.I, s.84)

Adını bilmeyen sanat
"Merdivenleri fırçalayan bir kızın bağıra bağıra söylediği bir şarkı, usta bir şarkıcıdan daha çok etkiler beni. Herkesin zevki kendine. Az olanı severim. Ayrıca çekirdek halde, iyice biçimlendirilmemiş, kusurlu, karma olanı severim. Ham elmasları, işlenmemiş halleriyle severim. Ve defolarıyla."

(Notes pour les fins lettrés, T.I, s.88 / Kavrayışlı Okumuşlar İçin Notlar, C.I, s.88)

İnsan konuşmalı ama gereç de ve malzeme de.
"Sanat malzeme ve gereçten doğmalı ve gerecin, gereçle malzemenin savaşımının izini korumalı. İnsan konuşmalı ama gereç de ve malzeme de konuşmalı."

(Notes pour les fins lettrés, T.I, s.56 / Kavrayışlı Okumuşlar İçin Notlar, C.I, s.56)

Bir serüvenin izi
"Sanat yapıtı bir serüven gibi gelişip bunun damgasını taşıyorsa, sanatçıyla kullandığı malzemelerin dikkafalılığı arasındaki tüm savaşımların izi okunabiliyorsa onda, çok daha çekicidir. Hele ki bütün bunların kendisini nereye götüreceğini bilememişse!"

(Notes pour les fins lettrés, T.I, s.58 / Kavrayışlı Okumuşlar İçin Notlar, C.I, s.58)

(Notes pour les fins lettrés, T.I, s.63 / Kavrayışlı Okumuşlar İçin Notlar, C.I, s.63)

"Keyfilikle, değişkenlikle gelen mutluluğun tadını unuttuk mu, kendimizi eğitmekten başka şey istemiyor muyuz artık? Bir o kadar haklı ve yerinde görülecek biçimde, en azından bir kez olsun... gerçeğin değil de... değişen hatalarla aldatmacaların tarafına geçip sarhoş dansçı rolünü üstlenemez miyiz?"

(Hayal Panayırı, C. II, s. 191)

"Sanatın anlatıma dayalı betimleme yoluyla düşünceyi aktarmaktan başka varoluş nedeni yoktur, hiçbir yasaya, hiçbir ölçüte yer verilmeyecek diye bir şey yoktur. Her yol iyidir."

(Bâtons rompus / Dereden Tepeden)

"Hiçin resmini yapmak, en azından adı olmayanın, belirsizin resmini yapmak ressamın temel görevi gibi geliyor bana. Eyleminin arı durumda kendini gösterdiği alandır bu."

(Bâtons rompus / Dereden Tepeden)

(Ntv)