[ Haberler -> Kitap Haberleri ]

"100 Temel Eser" Yayınevlerini Coşturdu

04.11.2004 - 14:47

Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) üç ay önce, farklı görüşlerden yazar ve aydınların tavsiyeleriyle oluşturduğu "100 Temel Eser" listesindeki kitaplar, yok satıyor. Bakanlığın, öğrenci ve öğretmenlere tavsiye ettiği Türk ve dünya edebiyatı klasiklerini bünyesinde bulunduran yayınevleri, okura kitap yetiştirmekte zorlanıyor. Önceki yıllarda aynı yazarların kitaplarını satmakta zorlanan, hatta bastığını satamayan yayınevleri, bakanlığın tavsiye ettiği kitap listesinin getirdiği bu rüzgâr karşısında şaşırmış durumda.

"100 Temel Eser" listesinde 12 kitabı bulunan Ötüken Neşriyat, bu manzarayı "Patlama oldu" şeklinde değerlendiriyor. İki ay gibi kısa bir sürede listedeki kitapların bu kadar ilgi görmesi karşısında baskı üstüne baskı yaptıklarını söylüyen yayın yönetmeni Erol Kılınç, "Sadece listedeki kitaplarda değil, listede adı bulunan yazarların diğer kitaplarının satışında da bir hayli yükselme oldu." diyor. MEB'in tavsiyesinin kitap satışlarını artırmakla kalmayıp Türkiye'de okur oranını da yükselteceğine inanan Kılınç, Türk edebiyatında 'yitik bir yazar' olarak bilinen Bahattin Özkişi'nin bu liste sayesinde tanındığını söylüyor. Aslında iyi bir yazar olmasına rağmen, tanınmadığı için "Neden listeye alındı?" diye eleştirilen Bahattin Özkişi'nin "Sokakta" adlı kitabı, dört yıl önce 2 bin adet basılmış. Ancak dört yılda kitabın yarıya yakını yayınevinin elinde kalmış. Okulların açılmasıyla Özkişi'nin kitabına yoğun bir talep gelmiş. Elindeki stoku bitiren yayınevi, 5 bin adet daha basarak bu talebi karşılayabilmiş.

MEB'in tavsiye ettiği listede 15 kitabı bulunan Yapı Kredi Yayınları (YKY), bu beklenmedik gelişme karşısında matbaalarına gece gündüz çalışma talimatı vermiş. YKY Genel Müdür Yardımcısı Serhat Baysan, "Liste yayınlandığında sevindik; ancak açıkçası böyle bir patlama beklemiyorduk. Hatta arkadaşlar 'Ne yapacağız?' diye sorduğunda 'Somut bir şey yok, bekleyelim.' dedim. Ancak yanıldığımı raflardaki kitaplarımız hızla tükenmeye başlayınca anladım." şeklinde konuştu. Baysan'ın verdiği rakamlara göre yılda ancak bin adet satan Faruk Nafiz Çamlıbel'in "Han Duvarları" kitabı, iki ay içerisinde 5 bin rakamını geçmiş. Yine yılda 15 bin okura ulaşan Orhan Veli'nin "Bütün Şiirleri", sadece eylül-kasım ayları arasında 8 bin adet satmış. 2002 Ocak ayından 2004 Ağustos'una kadar 20 bin satan Nazım Hikmet'in "Memleketimden İnsan Manzaraları" ise iki ayda 6 bin satmış. Bu duruma yayınevi yöneticileri ve yazarların vârisleri hem şaşırmış hem de sevinmiş. Banka hesaplarında fazla para gören vârisler, "Ne oluyoruz? Bu para da nereden geldi?" diye yayınevini aramış. Kitap satışlarından oldukça memnun görünen Baysan, yayın dünyasında yaşanan bu hareketliliği ironiyle karışık şöyle yorumluyor: "Demek ki insanlarımız kitap okumak için bile devletten resmi liste bekliyormuş..."

"100 Temel Eser" listesinde beş kitabı bulunan Özgür Yayınları, bu listedeki kitaplarını okura yüzde 50 indirimle satma kararı almış. Yayın Yönetmeni Erol Ulu, hem daha fazla satsın hem de daha çok okunsun diye yazarların vârisleriyle görüşüp böyle bir kampanya başlattıklarını söylüyor. Okurların bu sayede Halide Edip Adıvar'ın "Mor Salkımlı Ev"ini 7 milyona, 'Sinekli Bakkal'ı 8 milyona alabildiklerini belirten Ulu, "Bir yılda sattığımız kitabı şimdi bir ayda satar olduk." diyor. Ulu, MEB'in bu listeyi önümüzdeki yıllarda daha da genişletmesini istiyor.

İletişim Yayınları Genel Müdürü Nihat Tuna ise bu liste tavsiye niteliği taşımasına rağmen, öğretmenlerin bir görev telakki ederek listedeki kitapları öğrencilere okuttuğunu düşünüyor. Bunun en somut örneğini dört gün önce sona eren TÜYAP Kitap Fuarı'nda gördüğünü anlatan Tuna, şöyle konuşuyor: "Yakup Kadri'nin 'Kiralık Konak' ve 'Yaban' adlı kitaplarına özellikle öğrenciler büyük ilgi gösterdi. Bu kitapların satışları neredeyse üçe katlandı." şeklinde konuştu.

"'100 Temel Eser' listesi, kitap satışlarını artırdı" şeklindeki görüşlere katılmayan yayınevleri de var. Oğlak Yayınları bunlardan biri. Liste kamuoyuna duyurulduktan sonra gazetelere, "Çok şükür MEB'in listesinde sadece 5 kitabımız var!" şeklinde ilan vererek tepkisini dile getiren Oğlak Yayınları kurucusu Raşit Çavaş, devletin böyle bir liste yapmasını doğru bulmuyor. Tavsiye edilen kitapların çok satmasını yadırgadığını söyleyen Çavaş, "Bir kitabın çok satıyor olması, çok okunduğu anlamına gelmez. Keşke bu listede hiç kitabımız olmasaydı. Devletin bugüne kadar tavsiye ettiği kitapları öğrenciler okumuyordu. Bu listedekileri de okumayacaklar." diyor.

Milli Eğitim Bakanlığı'nın tavsiye kitap listesi, edebiyat çevrelerinde çokça tartışıldı. Uygulamayı destekleyenler kadar eleştirenler de oldu. Görünen o ki bu liste en çok yayıncıları memnun ediyor. Bugüne kadar devletin daha çok kitap yasaklamasına tanık olduklarını belirten yayıncılar, bakanlığın uygulamasıyla kitap satışlarının artmasının sevindirici olduğunu söylüyor.

(Zaman)